دعوای خلع ید

چنانچه ملکی (زمین، خانه، آپارتمان یا مغازه) دارای سند رسمی مالکیت باشد،  اما به صورت غیر قانونی در تصرف شخص دیگری باشد، کسی که سند مالکیت به نام اوست، می تواند برای تخلیه ملک دعوای خلع ید را مطرح کند. در صورتی که ملک مشاع باشد و ملک در تصرف برخی از شرکا باشد، سایر شرکا می توانند برای تخلیه ملک دادخواست خلع ید تقدیم کنند.

دادخواست خلع ید مطابق با قاعده عمومی دعاوی راجع به امول غیر منقول باید در محل وقوع ملک طرح شود.

در این دعوا چهار شرط اساسی باید فراهم باشد تا دعوا به نتیجه برسد:

  1. مالکیت رسمی خواهان بر ملک
  2. غیر منقول بودن مال مورد تصرف
  3. احراز تصرف خوانده بر ملک
  4. غیر قانونی بودن تصرف خوانده

در صورت موفقیت خواهان در دعوا و صدور حکم به نفع او و قطعیت آن، اجراییه صادر خواهد شد و به متصرف ابلاغ می شود ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ نسبت به خلع ید از ملک اقدام کند. در صورت عدم اجرا، اجرای احکام دادگستری از طریق ضابطین اقدام به تخلیه ملک خواهد کرد.

در طرح دادخواست خلع ید نکاتی باید مورد توجه قرار گیرد:

  1. طرح این دعوا فرع بر اثبات مالکیت است و مستند این مالکیت باید سند رسمی باشد. لذا اگر ملکی ثبت نشده باشد، در ضمن دادخواست خلع ید باید دادخواست اثبات مالکیت نیز طرح شود.
  2. در رهن بودن یا بازداشت بودن ملک مانع طرح دعوای خلع ید نیست.
  3. طرح دعوای خلع ید در دادگاه حقوقی مانع شکایت کیفری به عنوان تصرف عدوانی با وجود شرایط آن نخواهد بود.
  4. اگر میان خواهان و خوانده قراردادی وجود داشته باشد که مهلت آن به اتمام رسیده است و متصرف باید ملک را تخلیه کند (مانند قرارداد اجاره)، به جای دادخواست خلع ید، باید دادخواست تخلیه مطرح شود.
  5. اجرای حکم خلع ید با تخلیه ملک و تحویل آن به خواهان انجام می شود، اما در املاک مشاعی صرفا ملک تخلیه خواهد شد، اما به هیچ یک از مالکین مشاعی تحویل داده نخواهد شد.
  6. همراه با دادخواست خلع ید می توان اجرت المثل ایام تصرف را نیز مطالبه کرد.
  7. اگر بین مالکین مشاع تقسیم نامه وجود داشته باشد، امکان طرح دعوای خلع ید نیست.
  8. اگر متصرف در ملک بدون مجوز اقدام به احداث بنا یا کاشت درخت کرده باشد، باید همراه با دادخواست خلع ید، دادخواست قلع و قمع بنا یا قطع اشجار را نیز طرح کرد.
  9. اگر متصرف در ملک با اجازه مالک اقدام به ساخت بنا یا کاشت درخت کرده باشد، نمی توان حکم به خلع ید و قلع و قمع بنا یا قطع اشجار صادر کرد، چرا که متصرف قانونا مالک بنا یا درخت است.
  10. مستاجری که قرارداد اجاره رسمی در دست دارد، می تواند علیه متصرف غاصب طرح دعوای خلع ید کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *